Tunceli’de Çoban Bulmak Neredeyse İmkânsız Hale Geldi: Maaşlar Yüksek Olmasına Rağmen İş Gücü Açığı Büyüyor

Tunceli bölgesinde küçükbaş hayvan üreticileri, yüksek maaş tekliflerine rağmen nitelikli çobanları istihdam etmekte ciddi güçlüklerle karşı karşıya kalıyor. Üreticiler, hayvanların sağlığı, bakımı ve beslenmesi için ödenen aylık ücretlerin 100 bin ile 150 bin lira arasında değişmesine rağmen, çalışan bulma konusunda yaşanan zorluklar devam ediyor. Bu durumun sürdürülebilir olmaması halinde, bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin ciddi ölçüde zarar görebileceği ve hayvan sayısında azalma yaşanacağı belirtiliyor.

Geçen yıl ile karşılaştırıldığında, çoban ücretleri yaklaşık 130 bin liradan 150 bin liraya kadar yükselmiş olsa da, yüksek maaşlar yeterli gelmiyor. Yaylalarda hayvanların bakımını yapacak personel bulmakta güçlük çeken üreticiler, bu açığı yabancı uyruklu çobanlarla kapatmaya çalışıyor. Ancak, özellikle Afganistan'dan gelen çobanlar, başlangıçta işe alışsa da zamanla işi terk ederek sorunu çözmekte yetersiz kalıyorlar. Ayrıca, yem, sigara ve barınma gibi ihtiyaçların sorumluluğu yine üreticilere yüklenmiş durumda. Kendi imkanlarıyla hayvanların bakımını üstlenen üreticiler, maliyetlerin artmasıyla birlikte kazançlarının giderlerini karşılamada zorlandıklarını dile getiriyorlar.

Özellikle Pülümür bölgesinde faaliyet gösteren üreticilerden Mehmet Demir, uzun yıllardır hayvancılıkla uğraştığını ve çoban bulma konusunda ciddi sıkıntılar yaşadığını belirtiyor. Demir, "Bu meslekten yaklaşık 12 yıldır ekmek yiyorum. Afgan uyruklu çobanları çalıştırıyoruz, fakat şikâyetler ve disiplin sorunları nedeniyle devre dışı kalabiliyorlar. Maaş olarak 100 ile 150 bin lira arasında ödeme yapmamıza rağmen, onlar bu ücretleri bile yeterli görmüyor ve çeşitli taleplerde bulunuyorlar. Sigarası, yiyeceği ve barınması gibi giderler bizim tarafımızdan karşılanıyor. Yine de, çoban bulmak giderek zorlaşıyor ve bu sorunun devlet tarafından kalıcı çözümlerle aşılması gerekiyor" ifadelerini kullanıyor.

Diğer yandan, küçükbaş hayvancılıkla uğraşan üretici Önder Erdoğan ise, mesleğin nesilden nesile aktarılan geleneksel bir meslek olduğunu vurguluyor. Erdoğan, "Çocukluğumdan beri bu mesleğin içindeyim. Maaşlar yüksek olmasına rağmen, çoban bulmakta oldukça güçlük çekiyoruz. Çobanın yeme-içme giderleri bize ait ve ona verdiğimiz maaşlar yeterli olmayabiliyor. Yapılan ödemeler 100 ile 150 bin lira arasında değişiyor, fakat buna rağmen çoban istihdam etmek imkânsız hale geldi" şeklinde konuşuyor. Tunceli Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Zeynel Erdoğan ise, bölgedeki en büyük sorunların başında çoban bulunması, yem ve ilaç maliyetlerinin geldiğini belirtiyor. Erdoğan, "İş böyle giderse ve çözüm bulunmazsa, önümüzdeki yıllarda hayvan sayımız önemli ölçüde azalacaktır. Bu da bölgedeki hayvancılık sektörü için büyük bir kayıp anlamına gelir" diyerek, dikkat çekici uyarılarda bulunuyor.